روماتیزم

آرتروز یا استئوآرتریت شایعترین امراض مفاصل است. در اینبیماری نرمه استخوان مفصل صدمه دیده و كمكم از بین میرود. روماتیزم اضافه ترممكن است مفاصل بزرگ كه وزن بدن را تحمل میكنند (مثل مفاصل زانو و ران و ستونفقرات) دیده میشود.

علایم روماتیزم

روماتیزم علایم زیادی دارد ولی علامات ذیل شایعترین و مشخصترینآنهاست :

ـ علامت اولی درد در موقع شروع فعالیت پس از استراحت است. بهاین معنی كه گاهی اوقات وقتی مفصل بهمدت طولانی بیحركت مانده باشد و بخواهدفعالیت كند درد خواهد داشت. شاید دیده باشید كه بیماران مبتلا به آرتروز زانو صبحهاكه از خواب بیدار میشوند به سختی راه میروند اما بعد از مدتی كمكم راه رفتنشانبه حالت عادی بازمیگردد. خشكی مفاصل بعد از یك دوره طولانی عدم فعالیت بسیارشایع است ولی به ندرت بیشتر از نیم ساعت طول میكشد.
ـ دومین علامت كاهش انطاف پذیری است؛بههمین دلیلبیماران مبتلا به آرتروز نمیتوانند به راحتی مفاصل خود را خم و راست كنند و برایعلامت بعدی هم میتوان به درد در مفصل اشاره كرد. توصیه میشود كسانی كه بیشتر ازدو هفته چنین علایمی را در مفاصل خود دارند حتما به داکتر مراجعه كنند.

علت پیدا شدن روماتیزم

علت ایجاد این بیماری هنوز به طور واضح شناخته نشده است ولیچند عامل وجود دارد كه میتواند زمینه ساز ابتلا به رماتیزم و ارتروز باشد، یكیسن بالا است كه این بیماری معمولا در افراد بالای ۴۰ سال دیده میشود. مورد دوم جنس، چون رماتیزم و ارتروز در خانمها بیشتر از مردانبروز میكند ولی دلیل آن هنوز به درستی مشخص نشده است، مورد بعدی ناهنجاری هایمادر زادی استخوانی و یا صدمه به مفصل است. آرتروز در ورزشكاران حرفهای كه بصورتمداوم در معرض ضربه خوردن هستند بسیار شایع است مثلا در فوتبالیستها. صدمات غیرورزشی مثل تصادفات رانندگی هم زمینه را برای رماتیزم و ارتروز مهیا میكند.

آیا چاقی هم در ابتلا به رماتیزم و ارتروز تأثیر دارد؟

چاقی خطر ابتلا به رماتیزم و ارتروز را افزایش میدهد. به طور كلی هرچقدر وزن بالاتر باشد مفاصل بزرگ(مثل زانوها)باید بار و فشار بیشتری را تحمل كنندو در نتیجه خطر ابتلا به رماتیزم و ارتروز در آنها بیشتر میشود. چاقی حتی احتمالبروز ارتروز در دستها را هم افزایش میدهد.

این بیماری چه عوارضی دارد؟

متأسفانه این بیماری با گذشت زمان بدتر میشود و هنوز درمانقطعی برای آن یافت نشده است اما با كمك برخی روشهای درمانی میتوان درد ناشی ازاین بیماری را كاهش داده و كیفیت زندگی بیمار را بهبود بخشید.حدود یك سوم بیمارانمبتلا به رماتیزم و ارتروز ممكن است دچار ناتوانیهای شدیدی شوند. گاهی درد وناراحتی مفصل آنقدر شدید میشود كه بیمار نمیتواند از آن مفصل استفاده كند.

روشها برای كاهش درد و مشكل بیمار

در موارد بسیار شدید رماتیزم و ارتروز جراحی تعویض مفصل توصیهمیشود اما قبل از جراحی معمولا روشهای مختلفی پیشنهاد میشود كه تا حد امكان كاربه جراحی ختم نشود كه یكی از آنها استراحت دادن به مفصل دردناك است. بیمار باید درهر ساعت دست كم ده دقیقه به مفصل خود استراحت بدهد و سعی كند تاحد امكان فعالیتهایبدنی خود را طوری تنظیم كند كه مفصل مبتلا كمتر فعال باشد. روش دیگر ورزش كردن استكه باید حتما با نظارت و اجازه داکتر انجام شود تا مشكل مفصل را تشدید نكند یاباعث بروز درد جدیدی نشود.ورزشهای سبك و مفرح مثل پیادهروی و شنا بیشتر توصیه میشوند.باورزش كردن،عضلات اطراف مفاصل تقویت شده و ثبات مفصل افزایش پیدا میكند.البته ورزشكردن نباید باعث بروز درد در مفصل شود و اگر چنین اتفاقی رخ داد فورا ورزش رامتوقف كنید. در افرادی كه اضافه وزن دارند كم كردن وزن باید حتما مدنظر قرار گیرد.البته رژیم گرفتن و ورزش كردن برای كاهش وزن باید تحت نظر داکتر انجام شود. برایكاهش درد ناشی از رماتیزم و ارتروز هم میتوان از كیسه یخ استفاده كرد. در اغلبموارد پزشك برای بیمار داروهای ضددرد و ضدالتهاب تجویز میكند كه در كاهش دردمفصل مؤثر است. بعضی اوقات برای کاهش التهاب و تورم، داکتران برای شما تذریقکارتیزون را در مفصل بیمار توصیه مینماید که این روش میتواند درد کم ساخته مانع کجشدن مفصل شود.

جراحی برای درمان رماتیزم و ارتروز

این روشها از پاكسازی فضای مفصلی تا تعویض كامل مفصل متفاوتهستند و جراح بر حسب شدت بیماری از یكی از این روشها استفاده میكند. بیمارانتوجه داشته باشند كه جراحی زمانی توصیه میشود كه درمانهای دیگری كه به تعدادی ازآنها اشاره شد مؤثر واقع نشده باشند و بیمار قادر به انجام فعالیتهای عادی روزمرهخود نباشد.

توصیه به بیماران مبتلا به رماتیزم و ارتروز

مهم ترین نكته برای بیماران مبتلا به رماتیزم و ارتروز به كارگیریروشهایی است كه باعث كاهش درد و ناراحتی شان شود.مثل تمام بیماری های دیگر داشتن یك رژیم غذایی مناسب وسالم مفید خواهد بود. بیمار باید به حد كافی مواد مورد نیاز بدن خود را از طریقغذا تامین كند چون اگر تغذیه نامناسب باشد بدن هم ضعیف میشود و به تبع آن مقابلهبا بیماری دشوارتر میشود.
اگر داکتر برای شما داروی ضد درد تجویز كرده حتما سر وقتآن را بخورید چون اگر درد شروع شود و بعد شما تازه مسكن مصرف كنید درد دیرتر وسخت تر کنترل میشود اما مصرف مرتب و طبق دستور داکتر باعث میشود شدت حملات دردكاهش یابد. سعی كنید از مفصل بیمار خود كمتر كار بگیرید. اگر دست شما مشكل داردسعی كنید برای برداشتن اجسام از دست سالم خود بیشتر استفاده كنید تا فشار كمتریروی مفصل دردناك وارد شود. بیمارانی كه در مفصل زانو یا ران دچار مشكل هستند بهتراست در صورت صلاح دید داکتر از چوب دست موقع راه رفتن استفاده كنند.
سعی كنید بدنتان در هنگام راه رفتن یا نشستن، در وضعیتصحیحی قرار داشته باشد.